Współczesny przemysł trudno wyobrazić sobie bez szybkiej i niezawodnej wymiany danych. Systemy automatyki, urządzenia pomiarowe, serwerownie, centra danych i systemy sterowania wymagają stałej komunikacji pomiędzy setkami, a czasem tysiącami urządzeń. Wraz ze wzrostem ilości przesyłanych informacji rosną również wymagania dotyczące przepustowości, odporności na zakłócenia oraz niezawodności infrastruktury telekomunikacyjnej.
Jedną z odpowiedzi na te wymagania są instalacje światłowodowe, które znajdują zastosowanie zarówno w zakładach przemysłowych, jak i w nowoczesnych obiektach technologicznych czy centrach danych.
Dlaczego przemysł potrzebuje światłowodów?
Przez lata w wielu instalacjach komunikacyjnych podstawowym rozwiązaniem były przewody miedziane, między innymi przewody Ethernet zakończone złączami RJ-45. Wraz z rozwojem automatyki i systemów cyfrowych zaczęło jednak rosnąć zapotrzebowanie na większą przepustowość oraz możliwość przesyłania danych na większe odległości.
Światłowód przesyła informacje za pomocą impulsów świetlnych, a nie sygnału elektrycznego. Dzięki temu jest odporny na zakłócenia elektromagnetyczne, które w środowisku przemysłowym mogą mieć szczególne znaczenie.
Do najważniejszych zalet światłowodów należą:
- wysoka przepustowość transmisji danych,
- możliwość przesyłania informacji na duże odległości,
- odporność na zakłócenia elektromagnetyczne,
- niewielka masa w stosunku do możliwości transmisyjnych,
- możliwość wykorzystania w wymagających środowiskach przemysłowych.
Nie oznacza to jednak, że światłowód jest rozwiązaniem pozbawionym ograniczeń. Włókna są bardziej wrażliwe na niewłaściwe prowadzenie, nadmierne zginanie czy uszkodzenia mechaniczne. Dlatego prawidłowe zaprojektowanie i wykonanie całej infrastruktury ma kluczowe znaczenie dla późniejszej niezawodności systemu.
Od włókna do kompletnej instalacji
Samo włókno światłowodowe jest tylko jednym z elementów całego systemu.
W dużych instalacjach przemysłowych istotne znaczenie ma również sposób prowadzenia tras, zabezpieczenie infrastruktury, punkty dystrybucyjne oraz przygotowanie miejsc, w których światłowody będą łączone i zakończone.
Jednym ze stosowanych rozwiązań jest infrastruktura typu multi-tube.
To system składający się z głównej rury, wewnątrz której znajdują się mniejsze mikrorurki. Mogą one stanowić niezależne kanały dla poszczególnych włókien lub kabli światłowodowych.
Takie rozwiązanie pozwala uporządkować infrastrukturę i przygotować ją również na przyszłą rozbudowę. W zależności od zastosowanego systemu włókna światłowodowe mogą być później wprowadzane do mikrorurek metodą pneumatyczną, czyli poprzez tak zwane wdmuchiwanie światłowodu.
Jak wygląda układanie instalacji światłowodowej?
Wykonanie instalacji światłowodowej rozpoczyna się od analizy dokumentacji projektowej i wyznaczenia przebiegu tras.
W obiektach przemysłowych światłowody mogą być prowadzone między innymi:
- pod ziemią,
- w przestrzeniach technicznych budynków,
- w specjalnie przygotowanych trasach kablowych,
- pod podłogami technologicznymi,
- w obrębie serwerowni i centrów danych.
Trasa musi zostać zaplanowana w taki sposób, aby zapewnić odpowiednią ochronę infrastruktury, zachować wymagane promienie gięcia oraz umożliwić późniejszą obsługę i ewentualną rozbudowę systemu.
Na końcu poszczególnych tras znajdują się punkty dystrybucyjne, w których infrastruktura światłowodowa jest odpowiednio zakończona i przygotowana do dalszego wykorzystania. W zależności od zastosowanego rozwiązania mogą to być między innymi spliceboxy lub inne punkty dystrybucyjne.
Dlaczego światłowody prowadzi się parami?
W przypadku klasycznej transmisji dwukierunkowej często wykorzystywane są dwa włókna światłowodowe – jedno służy do przesyłania sygnału, a drugie do jego odbioru.
Nie jest to jednak jedyny możliwy sposób wykorzystania włókien. W zależności od zastosowanej technologii i urządzeń transmisyjnych możliwa jest również komunikacja dwukierunkowa po jednym włóknie.
W praktyce projektowane instalacje mogą więc obejmować znacznie większą liczbę włókien niż wynikałoby to z liczby aktualnie wykorzystywanych połączeń.
Przykładowo jeden kabel może zawierać 24 lub więcej włókien, zapewniając możliwość obsługi wielu połączeń oraz pozostawiając rezerwę na przyszłą rozbudowę infrastruktury.
Światłowody w serwerowniach i Data Center
Szczególne wymagania dotyczące transmisji danych występują w serwerowniach oraz centrach danych.
Infrastruktura tego typu musi obsługiwać ogromne ilości danych, a jednocześnie zapewniać wysoką dostępność systemów. Dlatego sposób prowadzenia tras kablowych, ich oznaczenie, organizacja punktów dystrybucyjnych oraz możliwość późniejszej rozbudowy są równie istotne jak sama technologia transmisji.
W takich obiektach światłowody mogą być prowadzone między innymi pod podłogami technologicznymi, gdzie infrastruktura musi zostać odpowiednio zaplanowana i zabezpieczona.
W przypadku dużych inwestycji szczególnego znaczenia nabiera również dokumentacja. Każda trasa, punkt zakończenia oraz połączenie powinny być możliwe do jednoznacznego zidentyfikowania.
Nie tylko ułożenie kabla
Wykonanie infrastruktury światłowodowej nie kończy się na fizycznym ułożeniu kabla czy mikrorurek.
Równie ważne są prawidłowe zakończenia, oznaczenia, organizacja tras oraz przeprowadzenie odpowiednich pomiarów i testów. Pozwalają one potwierdzić poprawność wykonania instalacji i zweryfikować parametry transmisyjne.
W dużych projektach przemysłowych wszystkie te elementy muszą być dodatkowo zgodne z dokumentacją projektową oraz wymaganiami inwestora.
Dlatego dobrze wykonana instalacja światłowodowa powinna być traktowana jako kompletna infrastruktura transmisji danych, a nie jedynie jako sieć kabli łączących poszczególne urządzenia.
Doświadczenie w realizacji infrastruktury światłowodowej
Infrastruktura telekomunikacyjna jest jednym z obszarów kompetencji GC Energy. W ramach realizowanych inwestycji zespoły firmy wykonują między innymi instalacje światłowodowe oraz trasy typu multi-tube, prowadzone zgodnie z dokumentacją projektową i wymaganiami konkretnego obiektu.
Doświadczenie w realizacji projektów przemysłowych pozwala łączyć prace telekomunikacyjne z pozostałymi elementami infrastruktury technicznej – w tym instalacjami elektrycznymi, automatyką oraz systemami sterowania.
Ma to szczególne znaczenie w przypadku dużych inwestycji, gdzie infrastruktura transmisji danych stanowi część większego, wzajemnie zależnego systemu.
Bo w nowoczesnym przemyśle dane muszą nie tylko być dostępne. Muszą być przesyłane szybko, niezawodnie i dokładnie tam, gdzie są potrzebne.
