W świecie nowoczesnego przemysłu to powiedzenie wciąż ma swoje zastosowanie. Choć coraz więcej procesów jest cyfryzowanych, a dokumentacja funkcjonuje przede wszystkim w formie elektronicznej, żadna duża inwestycja przemysłowa nie może być realizowana bez odpowiednio przygotowanych i kontrolowanych dokumentów technicznych.
To właśnie dokumentacja określa, co należy wykonać, gdzie należy to wykonać i w jaki sposób powinno zostać wykonane. Jest punktem odniesienia dla projektantów, inżynierów, wykonawców, osób odpowiedzialnych za kontrolę jakości oraz inwestora.
W przypadku dużych projektów przemysłowych dokumentacja nie jest więc dodatkiem do realizacji. Jest jednym z jej fundamentów.
Od dokumentacji do pracy na budowie
Przed rozpoczęciem prac wykonawca otrzymuje od klienta pakiet dokumentów projektowych. W środowisku międzynarodowym taki pakiet często określany jest jako Transmittal.
Dokumentacja trafia następnie do odpowiednich zespołów technicznych, które analizują zawarte w niej informacje i przekładają je na konkretne zadania realizacyjne.
Analiza może obejmować między innymi:
- liczbę urządzeń i odbiorników,
- ich lokalizację,
- sposób podłączenia,
- wymagania instalacyjne,
- parametry elektryczne,
- przebieg tras kablowych,
- wymagania dotyczące automatyki i aparatury kontrolno-pomiarowej.
Dopiero po przeanalizowaniu tych informacji można odpowiednio zaplanować zakres prac, zasoby oraz kolejność realizacji.
W praktyce oznacza to, że zanim na budowie pojawi się monter z przewodem lub urządzeniem, wcześniej wiele informacji musi zostać sprawdzonych na poziomie dokumentacji.
Layout – gdzie znajduje się urządzenie?
Jednym z podstawowych dokumentów wykorzystywanych podczas realizacji inwestycji jest Layout.
To plan przedstawiający rozmieszczenie urządzeń, instalacji lub tras w określonej przestrzeni. Może obejmować między innymi urządzenia elektryczne, aparaturę, trasy kablowe czy inne elementy infrastruktury technicznej.
Layout pozwala odpowiedzieć na jedno z podstawowych pytań pojawiających się na budowie:
„Gdzie dokładnie znajduje się element, który mamy wykonać lub zamontować?”
W przypadku dużych instalacji znaczenie ma nie tylko sama lokalizacja, ale również zachowanie odpowiednich odległości, dostęp do urządzeń oraz koordynacja z pozostałymi branżami.
Hook-Up i Typical – jak podłączyć urządzenie?
Sama informacja o lokalizacji urządzenia nie wystarcza. Wykonawca musi również wiedzieć, jak należy je podłączyć.
Do tego służą między innymi dokumenty określane jako Hook-Up lub Typical.
Przedstawiają one sposób wykonania konkretnego rodzaju połączenia lub instalacji. Dzięki nim osoba realizująca pracę otrzymuje szczegółowe informacje dotyczące sposobu montażu i podłączenia danego urządzenia.
Standaryzacja takich rozwiązań jest szczególnie istotna przy dużych inwestycjach, na których instalowane są setki lub tysiące podobnych urządzeń.
SLD – uproszczony obraz instalacji elektrycznej
Single Line Diagram (SLD), czyli schemat jednokreskowy, przedstawia w uproszczony sposób zależności pomiędzy poszczególnymi elementami instalacji elektrycznej.
Nie pokazuje wszystkich szczegółów wykonawczych, ale pozwala szybko zrozumieć strukturę układu – między innymi sposób zasilania poszczególnych odbiorów i zależności pomiędzy urządzeniami.
Dla osób pracujących przy instalacji elektrycznej SLD jest jednym z podstawowych dokumentów pozwalających zrozumieć architekturę systemu.
Cable Schedule – mapa wszystkich przewodów
Przy dużych inwestycjach liczba przewodów może być liczona w tysiącach. Trudno byłoby nimi zarządzać bez odpowiedniego zestawienia.
Właśnie temu służy Cable Schedule.
Jest to zestawienie przewodów zawierające informacje potrzebne do ich identyfikacji i prawidłowego wykonania instalacji. W zależności od projektu mogą znajdować się w nim między innymi informacje dotyczące numeru kabla, jego typu, parametrów, punktu początkowego i końcowego oraz przeznaczenia.
Dzięki temu konkretny przewód można powiązać z odpowiednim urządzeniem, trasą i dokumentacją projektową.
Datasheet – techniczne „CV” urządzenia
Kolejnym często wykorzystywanym dokumentem jest Datasheet, czyli karta techniczna urządzenia.
Zawiera szczegółowe informacje dotyczące parametrów technicznych danego elementu. Może określać między innymi jego parametry elektryczne, zakres pracy, wymagania instalacyjne czy inne dane istotne z punktu widzenia projektu.
Datasheet pozwala zweryfikować, czy konkretne urządzenie spełnia wymagania określone dla danej instalacji.
PID – założenia całego projektu
Project Initiation Document (PID) opisuje podstawowe założenia projektu oraz przyjęte rozwiązania techniczne i organizacyjne.
Dokument tego typu pozwala uporządkować najważniejsze informacje dotyczące przedsięwzięcia i stanowi punkt odniesienia dla kolejnych etapów jego realizacji.
W przypadku dużych inwestycji, w których uczestniczy wiele zespołów i wykonawców, spójność takich założeń ma szczególne znaczenie.
Listy urządzeń i obciążeń
Dokumentacja projektowa obejmuje również zestawienia urządzeń i obciążeń.
Pozwalają one uporządkować informacje dotyczące wszystkich odbiorników oraz ich parametrów. W przypadku instalacji elektrycznych dane te mają bezpośredni wpływ między innymi na dobór zabezpieczeń, przewodów, systemów zasilania oraz innych elementów infrastruktury.
Im większa inwestycja, tym większe znaczenie ma możliwość szybkiego odnalezienia konkretnej informacji i powiązania jej z pozostałymi elementami projektu.
A co, jeśli projekt zmieni się podczas budowy?
Nawet najlepiej przygotowany projekt może wymagać zmian podczas realizacji.
Na budowie mogą pojawić się sytuacje, których nie można było przewidzieć na etapie projektowania. Zmianie może ulec lokalizacja urządzenia, przebieg trasy, sposób prowadzenia instalacji czy rozwiązanie techniczne.
Każda taka zmiana musi zostać odpowiednio udokumentowana.
Jednym ze stosowanych sposobów są red marki – oznaczenia naniesione na dokumentacji w celu wskazania zmian względem pierwotnego projektu.
Nie chodzi jednak wyłącznie o zaznaczenie zmiany na rysunku. Informacja ta powinna zostać później uwzględniona w dokumentacji powykonawczej.
Dzięki temu dokumentacja końcowa odpowiada rzeczywistemu stanowi instalacji.
Dokumentacja powykonawcza – zapis tego, co rzeczywiście powstało
Po zakończeniu prac dokumentacja musi odzwierciedlać faktyczny stan wykonanej instalacji.
To niezwykle ważne z punktu widzenia późniejszej eksploatacji, serwisu, diagnostyki oraz ewentualnej rozbudowy.
Wyobraźmy sobie instalację, która za kilka lat wymaga modernizacji. Osoba odpowiedzialna za prace musi wiedzieć, jakie urządzenia zostały zamontowane, gdzie przebiegają przewody, w jaki sposób wykonano połączenia i jakie rozwiązania zastosowano.
Bez aktualnej dokumentacji każda taka praca staje się trudniejsza, bardziej czasochłonna i bardziej podatna na błędy.
Dlatego dokumentacja techniczna jest nie tylko narzędziem potrzebnym do wybudowania instalacji. Jest również źródłem wiedzy o obiekcie przez cały okres jego funkcjonowania.
Dokumentacja jako część inżynierii
W dużych projektach przemysłowych analiza dokumentacji technicznej jest procesem wymagającym doświadczenia i znajomości wielu branż.
W GC Energy zespoły odpowiedzialne za analizę techniczną pracują z dokumentacją dostarczaną przez klientów, identyfikując informacje niezbędne do prawidłowego przygotowania i realizacji prac.
Kompetencje inżynierskie pozwalają połączyć informacje zawarte w poszczególnych dokumentach z rzeczywistymi wymaganiami inwestycji – od lokalizacji urządzeń i tras kablowych, przez instalacje elektryczne i automatykę, aż po etap wykonania, testów i uruchomienia.
Bo w dużej inwestycji przemysłowej dobrze wykonana instalacja zaczyna się często nie na budowie, ale na właściwie odczytanym rysunku.
